ट्रम्पको निर्देशनमा इरानमाथि हमला, तेहरानको प्रतिकारले विश्व ऊर्जामा हाेला संकट

काठमाडौं । अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पको निर्देशनमा अमेरिकाले इरानका विभिन्न क्षेत्रलाई लक्षित गर्दै हवाई आक्रमण गरेको छ । आक्रमणपछि मध्यपूर्वमा तनाव थप चर्किएको बेला इरानले विश्वकै महत्वपूर्ण सामुद्रिक व्यापारिक मार्गमध्ये एक मानिने होर्मुज जलमार्ग सबै प्रकारका जहाजका लागि बन्द गरिएको घोषणा गरेको छ ।

अल जजिराका अनुसार अमेरिकी सेनाले बुधबार राति गरेको हवाई आक्रमणलाई इरानको निरन्तर आक्रामक गतिविधिको जवाफका रूपमा व्याख्या गरेको छ । अमेरिकी पक्षले इरानले युद्धविरामका सर्तहरू उल्लंघन गर्दै आएको दाबी गरेको छ ।

आक्रमणपछि इरानी सरकारी सञ्चारमाध्यमहरूले होर्मुज जलमार्ग आसपासका क्षेत्रहरूमा शक्तिशाली विस्फोट भएको जनाएका छन् । क्युसिम टापु, बन्दर अब्बास र सिरिक मा भीषण विस्फोट सुनिएको बताइएको छ । दक्षिणी सहर करगान मा भएको बमबारीमा कम्तीमा दुई जना घाइते भएको जानकारी सार्वजनिक गरिएको छ ।

यसैबीच इस्लामिक रिभोलुसनरी गार्ड कर्प्स (आईआरजीसी)ले अमेरिकामाथि गत अप्रिलमा भएको युद्धविरामको बारम्बार उल्लंघन गरेको आरोप लगाउँदै अर्को सूचना जारी नभएसम्मका लागि होर्मुज जलमार्ग बन्द गरिएको जनाएको छ ।

आईआरजीसीका अनुसार अब तेल ट्यांकर, मालवाहक तथा अन्य व्यापारिक जहाजहरूको आवतजावतमा प्रत्यक्ष असर पर्नेछ । विश्वको ठूलो परिमाणको कच्चा तेल यही जलमार्ग हुँदै ओसारपसार हुने भएकाले यस निर्णयले अन्तर्राष्ट्रिय ऊर्जा बजारमा समेत प्रभाव पार्न सक्ने विश्लेषण गरिएको छ ।

इरानले जहाजहरूको सुरक्षित आवागमन सुनिश्चित गर्न आफूले सहयोग गरिरहेको भन्ने अमेरिकी दाबीलाई पनि अस्वीकार गरेको छ । तेहरानले अमेरिकाले क्षेत्रीय तनाव बढाउने गतिविधि गरिरहेको आरोप लगाएको छ ।

यो घटनाक्रम केही दिनअघि होर्मुज क्षेत्रमा अमेरिकी ‘अपाचे’ हेलिकोप्टर खसालेको घटनापछि सुरु भएको सैन्य तनावको निरन्तरता मानिएको छ । त्यसयता दुवै पक्षबीच आरोप–प्रत्यारोप र सैन्य गतिविधि बढिरहेका छन् ।

आक्रमणअघि राष्ट्रपति ट्रम्पले इरानविरुद्ध कडा कदम चाल्ने चेतावनी दिएका थिए । ह्वाइट हाउसमा पत्रकारहरूसँग कुरा गर्दै उनले इरानसँग सम्झौता नजिक पुगे पनि तेहरानले वार्तालाई अल्झाउने प्रयास गरेको आरोप लगाएका थिए ।

यता इरानका राष्ट्रपति मसुद पेजेस्कियान ले सामाजिक सञ्जाल एक्समार्फत ट्रम्पको अभिव्यक्तिको आलोचना गरेका छन् । उनले यातायात, विद्युत् र खानेपानीजस्ता महत्वपूर्ण पूर्वाधारलाई निशाना बनाउने धम्की शक्तिको प्रदर्शन नभई एउटा राष्ट्रको दृढ संकल्पप्रतिको हताशा भएको टिप्पणी गरेका छन् ।

अमेरिका–इरान तनाव नयाँ चरणमा प्रवेश गरेसँगै मध्यपूर्वको सुरक्षा अवस्था, अन्तर्राष्ट्रिय व्यापार तथा विश्व ऊर्जा आपूर्तिमाथि गम्भीर असर पर्न सक्ने चिन्ता बढेको छ ।