क्यान्सर उपचार सेवा विस्तार, बिरामीलाई राहत

काठमाडौं । नेपालमा क्यान्सर उपचार सेवाको पहुँच उल्लेखनीय रूपमा विस्तार भएको छ। यस वर्षदेखि देशका विभिन्न प्रदेश अस्पताल र मेडिकल कलेजहरूमा क्यान्सरको प्रारम्भिक परीक्षण, कीमोथेरापी र परामर्श सेवा ग्रामीण क्षेत्रमै उपलब्ध हुन थालेको छ, जसले हजारौँ बिरामीलाई प्रत्यक्ष राहत पुगेको छ।

स्वास्थ्य तथा जनसंख्या मन्त्रालयका अनुसार यसअघि क्यान्सर उपचारका लागि बिरामी काठमाडौं केन्द्रित अस्पतालमा धाउन बाध्य थिए। अहिले भने प्रदेशस्तरका अस्पतालहरूमा विशेषज्ञ सेवा विस्तार गरिँदा यातायात खर्च घटेको, समयमै उपचार सम्भव भएको र बिरामीको मानसिक तनावसमेत कम भएको छ।

हाल कोशी, मधेश, लुम्बिनी, कर्णाली र सुदूरपश्चिम प्रदेशका प्रमुख अस्पतालहरूमा क्यान्सर रोग विशेषज्ञ, रेडियोलोजिस्ट र ल्याब सेवा थप गरिएको मन्त्रालयले जनाएको छ। यसले प्रारम्भिक चरणमै रोग पहिचान हुने दर बढेको छ।

विशेषज्ञका अनुसार क्यान्सर सुरुको चरणमै पत्ता लागेमा उपचार सफल हुने सम्भावना ७० प्रतिशतभन्दा बढी हुन्छ। सेवा विस्तारसँगै ग्रामीण क्षेत्रका महिलामा पाठेघरको मुखको क्यान्सर र स्तन क्यान्सरको परीक्षणसमेत बढेको छ।

पहिले एकपटक परीक्षण गराउन मात्रै काठमाडौं आउँदा हजारौँ रुपैयाँ खर्च हुने गरेको थियो। अहिले स्थानीय अस्पतालमै सेवा पाएपछि गरिब तथा मध्यम वर्गका बिरामीलाई ठूलो आर्थिक राहत पुगेको छ।

स्वास्थ्य मन्त्रालयका एक अधिकारीका अनुसार, “प्रदेशमै सेवा विस्तार भएपछि बिरामीको भीड केन्द्रीय अस्पतालमा कम भएको छ र उपचार प्रणाली व्यवस्थित बन्दै गएको छ।”

सरकारले निजी क्षेत्र र गैरसरकारी संस्थासँग सहकार्य गर्दै उपकरण, विशेषज्ञ तालिम र औषधि आपूर्तिमा लगानी बढाएको छ। यसबाट स्वास्थ्य सेवा विकेन्द्रीकरणको नीति व्यवहारमा देखिन थालेको छ।