तरकारीमा विषादीको मात्रा उच्च

काठमाडौं । दैनिक भान्छामा प्रयोग हुने सागसब्जी र तरकारीहरूमा विषादीको मात्रा अत्यधिक देखिएको रिपोर्टले धेरैलाई चिन्तित बनाएको छ। कालीमाटी फलफूल तथा तरकारी बजारमा आएका नमूनाहरूको अनुगमनले रायो जस्ता सागपातमा पनि धेरै उच्च विपदित विषादी (अर्गानोफस्फेट) भेटिएको तथ्य पत्ता लागेको छ, जसले उपभोक्ताको स्वास्थ्यमा सम्भावित जोखिम उत्पन्न गरेको विज्ञहरूले बताएका छन्।

विशेषज्ञहरूले भनेका छन् कि तरकारी र सागपातमा पाइने विषादीले लामो समयसम्म सेवन गर्दा स्नायु प्रणाली, ध्यान, स्मरण शक्ति वा व्यवहारमा असर पार्न सक्छ। विश्व स्वास्थ्य संगठनले समेत यस्ता विषादीहरूलाई औलो लगाउने खतरनाक पदार्थको रुपमा उल्लेख गरेको छ।

विषादी वृद्धि हुनुको कारण

किसानहरूले कीरापिड नियन्त्रणको लागि अत्यधिक मात्रामा विषादी प्रयोग गर्ने गरेका कारण, कठोर नियमअनुसार प्रतिक्षा अवधि नपालिँदा र सस्तो तर छिटो नतिजा दिने उपाय खोज्दा तरकारीमा अवशेष बढी हुने गरेको कृषि विशेषज्ञहरूले जनाएका छन्।

सरकारले केही विषादीहरूमा प्रतिबन्ध लगाए पनि यसको कार्यान्वयन कमजोर भएको र किसानलाई आवश्यक तालिम नदिँदा स्थिति अझ जटिल बन्न पुगेको कृषि मन्त्रालयका स्रोतले बताएका छन्।

स्वास्थ्यमा सम्भावित असर

डाक्टरहरूको भनाइ अनुसार, विषादीयुक्त तरकारीको लामो समयसम्म सेवनले टाउको दुख्ने, चक्कर आउने, पखाला लाग्ने र छाला पोल्ने जस्ता समस्याहरू देखिन सक्छन्। विशेष रुपमा बालबालिका र गर्भवती महिलाहरूमा जोखिम अझ बढि हुन्छ।

विशेषज्ञहरूले सिफारिस गरेका केही घरेलु उपायहरू 

-तरकारी धेरै राम्ररी सफा पानीले धुनु — सतहमा रहेका धेरै विषादी अवशेष हटाउन मद्दत गर्छ।
-बेकिङ सोडा वा भिनेगरको पानीमा भिजाएर धोएमा विषादी घटाउन सहयोग पुग्छ। 
-सकेसम्म जैविक तरकारी किन्ने प्रयास गर्नुले रासायनिक अवशेष कम हुन्छ।

तरकारी र सागसब्जी स्वास्थ्यका लागि आवश्यक भए पनि भयले खान छोड्नुहुँदैन। तर सुरक्षित उत्पादन छनोट, राम्रो सफाइ विधि र जनचेतनामार्फत हामी यस जोखिमलाई कम गर्न सक्छौँ। सरकार र कृषक दुबै पक्षले मिलेर सही प्रयोग शिक्षा, अनुगमन र नियमको कडाइले पालन गर्नु आवश्यक भएको विज्ञहरूले जोड दिएका छन्।