जापानमा ताकाइचीको दल जित उन्मुख

टोकियो । जापानमा आइतबार सम्पन्न निर्वाचनमा प्रधानमन्त्री सानाए ताकाइची नेतृत्वको सत्तारूढ लिबरल डेमोक्र्याटिक पार्टी (एलडीपी) ले स्पष्ट बहुमत हासिल गर्ने संकेत देखिएको छ । विभिन्न ‘एक्जिट पोल’ नतिजाले ताकाइचीले सत्ता सम्हालेको चार महिनामै जनताबाट बलियो जनादेश पाउने सम्भावना देखाएका छन् ।

जापानकी पहिलो महिला प्रधानमन्त्री बनेकी ताकाइचीले पार्टी नेतृत्व सम्हालेपछि भ्रष्टाचार काण्ड र महँगीका कारण कमजोर बनेको एलडीपीको छवि पुनः उकास्न प्रयास गरेकी थिइन्। उनका दुई पूर्ववर्ती प्रधानमन्त्रीको कार्यकालमा एलडीपीले संसदीय बहुमत गुमाएको थियो, तर ताकाइचीको व्यक्तिगत लोकप्रियताले पार्टीलाई पुनः सशक्त बनाएको विश्लेषकहरूको ठहर छ ।

सरकारी प्रसारक एनएचकेको अनुमानअनुसार एलडीपी र यसको हालको सहयात्री जापान इनोभेसन पार्टीले तल्लो सदन (हाउस अफ रिप्रिजेन्टेटिभ्स) का ४६५ सिटमध्ये करिब ३६६ सिट जित्न सक्नेछन् । यस्तो नतिजा आएमा ताकाइचीले न केवल पार्टीभित्रको नेतृत्व मजबुत बनाउनेछिन्, जापानको राजनीतिक स्थिरतामा पनि फर्किने संकेत हुनेछ।

ताकाइचीले बहुमत नआए पद त्याग्ने घोषणा गर्दै चुनावमा होमिएकी थिइन् । त्यसैले यो निर्वाचनलाई धेरैले ‘राजनीतिक जुवा’ का रूपमा हेरेका थिए । सन् २०२४ मा एलडीपीले दुवै सदनमा बहुमत गुमाएको थियो र दशकौँ पुरानो कोमेइतोसँगको गठबन्धन पनि भत्किएको थियो । यस्तो पृष्ठभूमिमा गरिएको आकस्मिक निर्वाचनले उल्टै ताकाइचीको पक्षमा काम गरेको देखिन्छ ।

उनको सरकारको लोकप्रियता दर अधिकांश समय ७० प्रतिशतभन्दा माथि रहनुले मतदाताको भरोसा झल्काउँछ ।राजनीतिक विश्लेषकहरूका अनुसार ताकाइचीको ऊर्जाशील नेतृत्व शैली, लोकलुभावन खर्च कार्यक्रम र राष्ट्रवादी भाष्यले मतदातालाई आकर्षित गरेको छ।

३६ वर्षपछि पहिलो पटक जाडो मौसममा भएको जापानी निर्वाचनमा टोकियोसहित देशका विभिन्न भागमा हिमपात भयो । यातायात सेवा प्रभावित हुँदा पनि मतदाताले मतदानमा उत्साह देखाए । टोकियोका कतिपय बासिन्दाले महँगी र जीवनयापनको लागत बढ्दै गएको चिन्ता व्यक्त गरे ।

विशेषगरी युवामाझ ताकाइचीको सामाजिक सञ्जाल उपस्थिति प्रभावशाली देखिएको छ। दैनिक जीवनदेखि कूटनीतिक गतिविधिसम्मका भिडियो सेयर गर्ने उनको शैलीले नयाँ पुस्तालाई जोडेको विश्लेषण गरिएको छ। दक्षिण कोरियाली राष्ट्रपति ली जे–म्युङसँग ढोल बजाएको उनको भिडियो भाइरल भएपछि युवा समर्थक थप आकर्षित भएका थिए।

यस निर्वाचनमा विपक्ष पहिलेभन्दा एकीकृत देखिए पनि एलडीपीको प्रभावलाई रोक्न सकेको देखिँदैन । एलडीपीका पूर्व गठबन्धन साझेदार कोमेइतो संविधानिक लोकतान्त्रिक पार्टीसँग मिलेर सबैभन्दा ठूलो विपक्षी गठबन्धन बनेको छ । तर लामो समयदेखि जापानमा प्रभावशाली वैकल्पिक शक्ति नउदाएको संरचनागत कमजोरी विपक्षकै चुनौती बनेको छ ।

ताकाइचीले आप्रवासन नीति कडा बनाउने, विदेशीले जापानी जमिन खरिद गर्ने विषय पुनरावलोकन गर्ने र विदेशी नागरिकले कर तथा स्वास्थ्य बीमा नतिरे कडाइ गर्ने नीति अघि सारेकी छन् । तर जापानमा विदेशी नागरिक जनसंख्या करिब ३ प्रतिशत मात्र भएकाले आलोचकहरूले यसलाई अनावश्यक डर र विभाजन सिर्जना गर्ने प्रयास भनेका छन् ।

आर्थिक मोर्चामा पनि उनका वाचा विवादित छन्। कर कटौती र सरकारी खर्च बढाउने योजनाले सुस्त अर्थतन्त्र चलायमान बनाउने उनको दाबीप्रति व्यवसायी क्षेत्र सशंकित छ, किनकि जापानको सरकारी ऋण विकसित देशहरूमध्ये अत्यधिक उच्च छ।

विदेश नीति पनि मतदाताको चासोको विषय बन्यो । चीनले ताइवानमाथि आक्रमण गरे जापान सैन्य हस्तक्षेप गर्न सक्ने ताकाइचीको अभिव्यक्तिले बेइजिङसँगको सम्बन्ध थप चिसिएको छ । साथै, अमेरिकी पूर्व राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पको सार्वजनिक समर्थन र जापानको रक्षा खर्च बढाउने एजेन्डाले पनि चुनावी बहस तताएको छ ।

समग्रमा, यस निर्वाचनले जापानी मतदाताले राजनीतिक स्थिरता, बलियो नेतृत्व र दीर्घकालीन समाधान खोजिरहेको संकेत दिएको छ। अन्तिम नतिजाले ताकाइचीलाई स्पष्ट जनादेश दिएमा जापानको आन्तरिक राजनीति मात्र होइन, क्षेत्रीय शक्ति सन्तुलनमा पनि यसको प्रभाव पर्ने विश्लेषकहरूको भनाइ छ।