कांग्रेसको किल्ला ढल्यो, डडेल्धुरामा रास्वपाको घण्टी

डडेल्धुरा । सुदूरपश्चिमको राजनीतिक केन्द्र मानिने डडेल्धुरामा यसपटक ठूलो राजनीतिक उलटफेर भएको छ। दशकौँदेखि कांग्रेसको सुरक्षित क्षेत्र मानिएको यो निर्वाचन क्षेत्रमा राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) ले ऐतिहासिक जित हात पारेको छ।

रास्वपाका उम्मेदवार ताराप्रसाद जोशीले कांग्रेसका नैनसिंह महर लाई ७ हजारभन्दा बढी मतान्तरले पराजित गर्दै प्रतिनिधिसभामा प्रवेश गरेका छन् । मुख्य निर्वाचन अधिकृतको कार्यालयका अनुसार जोशीले १९ हजार १३१ मत प्राप्त गर्दा महरले १२ हजार १२१ मतमै सीमित भए।

अन्य प्रतिस्पर्धीहरूमा मानसिंह माल (नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी) ले ६ हजार ८३४ र चक्र प्रसाद स्नेही (नेकपा एमाले) ले २ हजार ९२६ मत प्राप्त गरेका छन्। तर यो नतिजाको राजनीतिक अर्थ मत संख्याभन्दा धेरै ठूलो छ ।

३४ वर्ष पुरानो विरासतको अन्त्य

डडेल्धुरा लामो समयदेखि शेरबहादुर देउवा को राजनीतिक किल्ला मानिन्थ्यो । २०४८ सालदेखि लगातार जित्दै आएका देउवाले यस क्षेत्रमा बलियो संगठनात्मक आधार बनाएका थिए।

तर यसपटक परिस्थिति फरक रह्यो। देउवा स्वयं उम्मेदवार बनेनन्, र कांग्रेसले युवा नेता नैनसिंह महरलाई अघि सारेको थियो। तर मतदाताले पुरानो परम्पराभन्दा परिवर्तनको सन्देश रोजे। परिणामस्वरूप कांग्रेसले दशकौँदेखि कायम राखेको वर्चस्व एकै चुनावमा समाप्त भयो।

यसले सुदूरपश्चिमको राजनीतिक समीकरणमा नयाँ सन्देश दिएको छ—पुराना किल्ला अब सुरक्षित छैनन्।

एमालेबाट सुरु, स्वतन्त्र हुँदै रास्वपासम्म

डा. जोशीको राजनीतिक यात्रा पनि उतार–चढावपूर्ण छ।

२०४५ सालतिर उनले विद्यार्थी राजनीतिमा प्रवेश गरे। एमालेनिकट विद्यार्थी संगठनबाट सुरु भएको उनको यात्रा शिक्षक संगठन, जिल्ला कमिटी हुँदै जिल्ला अध्यक्षसम्म पुग्यो।

पछिल्ला वर्षहरूमा एमाले विभाजनपछि उनी नयाँ राजनीतिक ध्रुवहरूतर्फ लागे। २०७९ को निर्वाचनमा गठबन्धनबाट टिकट नपाएपछि स्वतन्त्र उम्मेदवार बनेर प्रदेशसभा सदस्य जित्नु उनको राजनीतिक यात्राको महत्वपूर्ण मोड थियो।

त्यसपछि विभिन्न राजनीतिक पुनर्संरचनाबीच अन्ततः उनी राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीसँग आबद्ध भए र प्रतिनिधिसभाको मैदानमा उत्रिए।

पुरानो हारको राजनीतिक ‘बदला’

जोशीका लागि यो जित केवल चुनावी सफलता मात्र होइन, व्यक्तिगत राजनीतिक पुनरागमन पनि हो।

२०७० सालको निर्वाचनमा उनी प्रतिनिधिसभामा शेरबहादुर देउवा सँग पराजित भएका थिए। त्यसपछि २०७४ मा पनि प्रदेशसभामा हार व्यहोरे।

तर यसपटक परिस्थिति फेरियो। देउवा मैदानमा नभएको अवस्थामा जोशीले कांग्रेसकै उम्मेदवारलाई भारी मतान्तरले हराउँदै १२ वर्षअघिको हारको राजनीतिक बदला लिएका छन्।

बौद्धिक पृष्ठभूमि भएका नेता

राजनीतिक अनुभवसँगै जोशीको शैक्षिक पृष्ठभूमि पनि उल्लेखनीय छ।

राजनीतिशास्त्र र अर्थशास्त्रमा स्नातक अध्ययन गरेका उनले भारतको जवाहरलाल नेहरू विश्वविद्यालय बाट अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्ध विषयमा विद्यावारिधि हासिल गरेका छन्।

अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्ध, सार्वजनिक प्रशासन, विकास नीति, सार्वजनिक वित्त र मानव अधिकारका क्षेत्रमा उनले अध्ययन र कामको अनुभव जुटाएका छन्।

डडेल्धुराको सन्देश

यो नतिजाले दुई महत्वपूर्ण सन्देश दिएको देखिन्छ।

पहिलो—नेपालको परम्परागत राजनीतिक किल्ला भत्किने क्रम तीव्र हुँदैछ।

दोस्रो—नयाँ राजनीतिक शक्ति र वैकल्पिक उम्मेदवारप्रति मतदाताको आकर्षण अझै बढिरहेको छ।

डडेल्धुरामा बजेको रास्वपाको घण्टी केवल एक सीटको जित मात्र नभएर नेपाली राजनीतिमा बदलिँदो जनमतको संकेतका रूपमा पनि हेरिएको छ।