कांग्रेस विवाद तीव्र: सानेपामा केन्द्रीय समिति बैठक, धुम्बाराहीमा देउवा पक्षको भेला

काठमाडौं । नेपाली कांग्रेस भित्र २१ फागुनको निर्वाचनमा पराजयपछि फेरि समानान्तर गतिविधि तीव्र बनेको छ। विशेष महाधिवेशनबाट निर्वाचित नेतृत्व सानेपास्थित केन्द्रीय कार्यालयमा चुनावी समीक्षामा जुटिरहेको बेला शेरबहादुर देउवा–शेखर कोइराला समूह भने छुट्टै छलफलमा सक्रिय देखिएको छ।

निर्वाचन आयोगले मान्यता दिएको र सर्वोच्च अदालत ले अहिलेसम्म नरोकेको विशेष महाधिवेशनबाट आएको नेतृत्वले केन्द्रीय समिति बैठकमार्फत चुनावी समीक्षा, आगामी १५औँ महाधिवेशनको कार्यतालिका लगायतका विषयमा छलफल गरिरहेको छ। तर, पार्टीको आधिकारिकताको मुद्दा अदालतमा विचाराधीन रहेको इतर पक्षले समानान्तर छलफललाई तीव्र बनाएको हो।

आइतबार बिहान पूर्णबहादुर खड्का को नेतृत्वमा धुम्बाराहीस्थित एक होटलमा देउवा–कोइराला पक्षका शीर्ष नेताहरूबीच छलफल भएको छ। छलफलमा प्रकाशमान सिंह, शशांक कोइराला, प्रकाशशरण महत, मीनेन्द्र रिजाल, ज्ञानेन्द्रबहादुर कार्की, जीवन परियार लगायत सहभागी थिए।

देउवानिकट एक नेताका अनुसार चुनावको मुखमा उत्पन्न आन्तरिक तनावका कारण नतिजा अनुकूल नआएको निष्कर्ष निकाल्दै छुट्टै छलफल गरिएको हो। यद्यपि, यसलाई औपचारिक रूपमा समानान्तर गतिविधि भन्न नचाहे पनि “पहिले एकै ठाउँमा रहेका नेताहरूबीचको छलफल”का रूपमा प्रस्तुत गरिएको छ।

उता सानेपामा भने विशेष महाधिवेशनबाट आएको नेतृत्वले सभापति गगनकुमार थापा को राजीनामा फिर्ता गराउने तयारी गरिरहेको छ। निर्वाचनमा पराजयपछि थापाले पद त्याग गरेका थिए। तर, इतर पक्षले यही अवस्थालाई राजनीतिक रूपमा प्रयोग गर्दै उनलाई थप रक्षात्मक बनाउने रणनीति लिएको आरोप विशेष पक्षले लगाएको छ।

इतर समूहका नेताहरूले भने चुनावी हारको मुख्य कारण विशेष महाधिवेशन नै भएको तर्क गरिरहेका छन्। आवश्यक परे छुट्टै केन्द्रीय समिति बैठक बोलाउने विकल्पसमेत खुला राखिएको उनीहरूको भनाइ छ। यद्यपि, बैठक ‘केन्द्रीय समितिको नाममा’ बोलाउने कि ‘पूर्वसंस्थापन समूहका रूपमा’ भन्ने विषयमा अझै सहमति जुट्न सकेको छैन।

अदालतबाट आफूहरूकै पक्षमा फैसला आउने विश्वासका साथ देउवा–कोइराला समूह चुनावपछि थप सक्रिय भएको देखिन्छ। यसैबीच, पार्टीभित्रको बढ्दो तनावका कारण विद्यार्थी संगठन नेपाल विद्यार्थी संघ ले समेत पार्टीसँगको सम्बन्ध पुनर्विचार गर्ने चेतावनी दिइरहेको छ।

निर्वाचन परिणामले पनि पार्टीभित्रको शक्ति सन्तुलन जटिल बनाएको छ। प्रतिनिधिसभामा कांग्रेसका कुल ३९ सांसदमध्ये संस्थापन पक्षका १६ र देउवा–कोइराला समूहका २२ सांसद छन्। प्रत्यक्षतर्फ संस्थापनको पकड बलियो देखिए पनि समानुपातिकतर्फ इतर पक्ष अगाडि छ।

निर्वाचनमा कांग्रेसले प्रत्यक्षतर्फ १८ सिट मात्र जित्न सकेको थियो। सभापति थापासहित प्रभावशाली नेताहरू पराजित भएका थिए। सानेपामा जारी बैठकले आन्तरिक अन्तर्घातका कारण कम्तीमा २१ सिट गुमेको निष्कर्ष निकालेको प्रवक्ता देवराज चालिसेले बताएका छन्।

यसरी एकातिर चुनावी समीक्षा र नेतृत्व जोगाउने प्रयास, अर्कोतिर समानान्तर छलफल र वैकल्पिक रणनीति—यी दुई धारबीच कांग्रेसको आन्तरिक राजनीति अहिले पुनः तीव्र ध्रुवीकरणतर्फ उन्मुख देखिएको छ।